İçeriğe atla
esoltecesoltec

Müşteri iade edince fatura nasıl düzenlenir? Paraşüt'te adım adım

Online satış iadesinde belgeyi müşterinin tipi belirler. Bireysel ve kurumsal müşteride hangi belge düzenlenir, Paraşüt'te adımlar ve esoltec'teki iade kaydı.

Esoltec6 dk okuma

Müşteri ürünü geri gönderdi, parasını da iade ettiniz. Muhasebe tarafında bir soru kalıyor: Bu iade için hangi belge düzenlenecek ve Paraşüt'e nasıl girilecek? Cevap, müşterinin bireysel mi kurumsal mı olduğuna ve satışta hangi faturayı kestiğinize göre değişiyor.

Bu yazıda üç durumu Vergi Usul Kanunu düzenlemelerine ve Paraşüt'ün kendi kullanım kılavuzuna dayanarak anlatıyoruz. Son bölümde iadenin esoltec panelinde nasıl kapatıldığını ve stoğun ne zaman geri geldiğini gösteriyoruz.

Kısa cevap

Bireysel ve kurumsal müşteri farkı

esoltec, faturayı Paraşüt'e gönderirken alıcının e-Fatura mükellefi olup olmadığını sorgular. Mükellefse e-Fatura, değilse e-Arşiv fatura kesilir. İadede izleyeceğiniz yolu bu fatura belirler:

MüşteriSatıştaki belgeİade belgesini kim düzenler?Paraşüt'te ne yaparsınız?
Bireysele-Arşiv faturaİade bölümü doluysa müşteri, değilse siz (gider pusulası)Satış faturasından gider pusulası oluşturursunuz
Kurumsal, e-Fatura kullanıcısıe-FaturaMüşteri (iade e-faturası)Belge Giderler › Gider Listesi'ne kendiliğinden gelir
Kurumsal, e-Fatura kullanıcısı değile-Arşiv faturaMüşteri (kâğıt ya da e-Arşiv iade faturası)Gelen faturayı siz kaydedersiniz

Bireysel müşteri vergi mükellefi olmadığı için size fatura kesemez. Bu yüzden ondan iade faturası beklemek yerine aşağıdaki iki yoldan birini kullanırsınız.

Bireysel müşteri iadesi: iade bölümü ya da gider pusulası

509 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre internetten yapılan satışlarda düzenlenen e-Arşiv faturada bir iade bölümü bulunur: malı iade edenin adı soyadı, adresi, imzası ve iade edilen malın cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı. Müşteri faturanın kâğıt çıktısını alır, bu bölümü doldurup imzalar ve ürünle birlikte size gönderir. Tebliğe göre bu belge, satıcının düzenleyeceği gider pusulası yerine geçer. Koli geldiğinde bölümdeki imzayı, ürünü ve tutarı kontrol edin; eksik varsa gider pusulası düzenleyin. Faturada bulunması gereken diğer bilgiler için e-arşiv fatura rehberimize bakabilirsiniz.

Uygulamada kolilerin çoğu bu çıktı olmadan gelir. O zaman gider pusulasını siz düzenlersiniz. Vergi Usul Kanunu'nun 234. maddesine göre gider pusulası iki nüsha düzenlenir ve malı satana imzalatılır; iadede malı size geri veren kişi müşterinizdir. Uzaktaki müşteriden sonradan imza toplamak zor olduğu için iade onay e-postanıza "fatura çıktısındaki iade bölümünü doldurup imzalayın ve koliye koyun" cümlesini eklemek işinizi kolaylaştırır.

Paraşüt'te gider pusulası oluşturmak

  1. İade edilen satış faturasını açın.
  2. DÜZENLE menüsünden İADE OLUŞTUR'u seçin.
  3. "Müşteri firma sahibi mi?" sorusunda Hayır (Son Kullanıcı) seçeneğini işaretleyip GİDER PUSULASI OLUŞTUR'a basın.
  4. Müşteri ve kalemler faturadan gelir. Kısmi iadede miktarı azaltın, iade edilmeyen kalemleri çıkarın.
  5. Kaydedin. Paraşüt'te e-Gider Pusulası entegrasyonunuz açıksa belgeyi elektronik olarak gönderirsiniz; kapalıysa iki nüsha yazdırıp müşteriye imzalatırsınız.

Faturadan oluşturulan belge satış faturasına bağlı kalır, tutarlar da faturayla eşleşir. Bu yöntem e-Fatura ile kesilmiş satışlarda kullanılmaz; bireysel müşteriye zaten e-Arşiv fatura kesildiği için sorun çıkmaz.

Kurumsal müşteri iadesi: iade faturasını müşteri keser

  • Müşteri e-Fatura kullanıyorsa: İade e-faturası Paraşüt'te Giderler › Gider Listesi'ne kendiliğinden düşer. Kalemleri ve tutarı, geri gelen ürünle ve iade ettiğiniz parayla karşılaştırın.
  • İade faturası kâğıt ya da e-Arşiv olarak geldiyse: İade edilen satış faturasını açıp İADE OLUŞTUR ile kaydedin. Diğer yol, Giderler › Gider Listesi'nden yeni bir fiş ya da fatura girmektir.

Kurumsal müşteriye kestiğiniz e-Faturayı siz iptal edemezsiniz. Paraşüt'ün kılavuzuna göre ticari faturada müşteri faturayı reddedebilir; temel faturada ise size iade faturası keser ve iki fatura birbirini kapatır. Kurumsal iadede parayı geri göndermeden önce iade faturasının elinize ulaştığını kontrol etmek, belgesiz kalan iadeleri önler.

Kısmi iade

Müşteri siparişin yalnız bir kısmını iade ettiyse belge de yalnız o kalemler için düzenlenir. Paraşüt'te faturadan oluşturduğunuz iadede miktarları azaltıp iade edilmeyen kalemleri çıkarırsınız. Aynı faturaya birden fazla iade düzenleyebilirsiniz, ancak iade edilen toplam miktar faturadaki miktarı aşamaz.

Örnek: Müşteri, %20 KDV oranlı iki üründen oluşan 2.400 TL'lik siparişten 1.200 TL'lik ürünü iade etti. Belge yalnız bu ürün için düzenlenir: matrah 1.000 TL, KDV 200 TL. Siparişin kalan 1.200 TL'lik kısmı satış olarak kalır.

esoltec'te siparişin bir kısmı iade edilince sipariş durumu "Kısmen İade" olur. Ürünle birlikte kargo bedelini de geri ödediyseniz bu tutar iade belgesinde kargo satırında yer almalı; esoltec'in hazırladığı taslak iade faturası da farkı kargo satırına yazar. İadenin size toplam maliyetini görmek için iade süreci maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.

e-Arşivde iptal mi, iade mi?

İptal, hatalı ya da gerçekleşmemiş bir satışın faturasını geçersiz kılar. İade ise gerçekleşmiş bir satışın geri alınmasıdır. Ayrımı şöyle yapın:

  • İptal: Faturada hata varsa ya da satış gerçekleşmediyse, örneğin sipariş kargoya verilmeden iptal edildiyse. Paraşüt'te faturayı açıp DÜZENLE düğmesinin altındaki İPTAL ET'i kullanırsınız. Paraşüt bunu resmileşme tarihinden itibaren 7 gün içinde yapmanıza izin verir.
  • İade: Ürün müşteriye ulaşıp geri geldiyse. Bu durumda fatura iptal edilmez, yukarıdaki iade belgeleri kullanılır. Paraşüt de 7 gün geçtikten sonra faturayı iptal etmemenizi, iade belgesi düzenlemenizi söylüyor.

Müşterinin teslim almadığı ve size geri dönen bir koli gibi sınırda bir durumdaysanız, hangi yolu seçeceğinizi mali müşavirinize sorun. esoltec'ten Paraşüt'e gönderilen bir faturanın iptali ya da iadesi panelden yapılmaz; ikisini de Paraşüt'ten yaparsınız.

YardımParaşüt ile fatura nasıl kesilir?Paraşüt hesabını bağlama ve siparişten oluşan faturayı gönderme adımları.

esoltec'te iade kaydı ve stok

Belgeyi düzenlemeden önce iadenin kendisini panelde kapatın. Sıra şöyle:

  1. Satışlar › İadeler'de talebi açıp onaylayın.
  2. Ürün depoya ulaşınca talebin durumunu "Teslim Alındı" yapın. Stok bu adımda geri yüklenir ve bir stok hareketi kaydedilir.
  3. "İade İşle" ile tutarı ve yöntemi seçip "İade Et" düğmesine basın. "Orijinal Ödeme Yöntemine İade" seçilirse kartla ödenmiş siparişin parası sanal POS üzerinden geri gider; diğer yöntemler yalnız kayıt tutar.
  4. Siparişin faturası varsa, para iadesi kesinleşince bu faturaya bağlı taslak bir iade faturası oluşur. Finans › E-Fatura listesinde, satış faturasının numarasına "-IAD1" eklenmiş olarak görünür.

Bu taslak Paraşüt'e gönderilmez; resmî belgeyi Paraşüt'te siz düzenlersiniz. Taslaktaki kalemler ve tutarlar, Paraşüt'te hazırladığınız belgeyi kontrol etmek için hazır bir liste olur. Talep ekranında iade düğmesi yoksa parayı sipariş detayından da iade edebilirsiniz; adımlar ödeme iadesi sayfasında. Bu yoldan yapılan para iadesinde taslak iade faturası oluşmaz.

KDV Kanunu'nun 35. maddesine göre malların iadesiyle değişen KDV, değişikliğin olduğu dönemde düzeltilir. Bunun için iade edilen malın fiilen işletmeye girmesi ve bu girişin defter kayıtlarında ve beyannamede gösterilmesi şarttır. Paneldeki "Teslim Alındı" adımı ve stok hareketi, ürünün depoya döndüğünün kaydını da tutar.

Yardımİade taleplerini nasıl yönetirim?Talebi onaylama, teslim alma ve para iadesini işleme adımları. Ücretsiz araçKDV Hesaplamaİade ettiğiniz KDV dahil tutardan matrahı ve KDV'yi ayırın; gider pusulasındaki tutarları kontrol edin.Aracı aç

Sık yapılan hatalar

  • Bireysel müşteriden iade faturası istemek: Vergi mükellefi olmayan müşteri fatura kesemez. İade bölümü ya da gider pusulası kullanılır.
  • İade gelen satışın faturasını iptal etmek: Teslim edilip geri gelen ürün iptalle değil, iade belgesiyle kapatılır.
  • İmzalı iade bölümünü saklamamak: Gider pusulası yerine geçen belge budur. Koliden çıkınca diğer belgelerinizle birlikte saklayın.
  • Kısmi iadede bütün faturayı iade etmek: Belge yalnız geri gelen kalemleri ve geri ödediğiniz tutarı göstermeli.
  • Durumu "Para İadesi" yapınca paranın gittiğini sanmak: esoltec'te durum değişikliği tek başına para göndermez; ödemeyi "İade Et" ile geri gönderin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, mali müşavirlik hizmetinin yerini tutmaz. Belge türü, KDV düzeltmesi ve e-Gider Pusulası yükümlülüğünüz için mali müşavirinize danışın.

Kaynaklar

  • iade
  • fatura
  • e-arşiv fatura
  • gider pusulası
  • paraşüt

Kendi mağazanızı esoltec ile kurun.

Sektörünüze uygun şablonu seçin, ödeme ve kargo hesaplarınızı panelden bağlayın; ürün, sipariş ve blog tek yerden yönetilir. Her mağaza kendi veritabanında çalışır. 1 hafta ücretsiz deneme var, kredi kartı istenmiyor.

Esoltec'te bu konu: Yasal uyumluluk özellikleri. Çerez onayı, KVKK bilgilendirmesi ve sözleşme onayı hazır.

Ücretsiz deneyin (yeni sekmede açılır)

İlgili yazılar

  • E-arşiv fatura nedir, ne zaman zorunlu?

    E-arşiv fatura nedir, e-faturadan farkı ne? İnternet satışında 500 bin TL hasılat haddi, 2026 ve 2027 geçiş takvimi, faturada bulunması gerekenler ve sık hatalar.

    5 dk okuma

  • Mesafeli satış sözleşmesi nedir?

    Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirmede neler bulunur, onay nasıl alınır? 14 günlük cayma hakkı, 2026'dan beri geçerli iade süreleri ve istisnalar.

    6 dk okuma

  • E-ticarette KDV nasıl hesaplanır?

    KDV dahil ve hariç fiyat nasıl ayrılır, hangi oranlar geçerlidir, komisyon ve kargo faturalarındaki KDV ne olur? Formüller ve örnek hesapla.

    3 dk okuma

WhatsApp ile yazın