Müşteri yaşam boyu değeri (CLV) nedir?
Bir müşterinin size bıraktığı toplam kârı hesaplayın: CLV formülü, kayıp oranından müşteri ömrü, CLV/CAC oranı, geri ödeme süresi ve kohort verisi.
Reklamla kazandığınız bir müşterinin ilk siparişi, onu kazanmak için harcadığınız tutarı karşılamayabilir. Müşteri ikinci ve üçüncü kez geri geldiğinde ise aynı harcama kâra döner. Bu yüzden bir müşteriye ne kadar harcayabileceğinizi ilk siparişin kârı değil, müşterinin sizinle kaldığı süre boyunca bıraktığı toplam kâr belirler.
Bu yazıda müşteri yaşam boyu değerinin (CLV) ne olduğunu, ciro ve kâr bazlı hesabın farkını, müşteri ömrünü yıllık kayıp oranından nasıl bulacağınızı ve CLV'yi müşteri edinme maliyetiyle (CAC) nasıl karşılaştıracağınızı örnek hesapla anlatıyoruz.
CLV nedir?
Müşteri yaşam boyu değeri (customer lifetime value, CLV), bir müşterinin sizden alışveriş yaptığı süre boyunca bıraktığı toplam ciro ya da kârdır; LTV kısaltması da aynı ölçüyü anlatır. Hesabın üç bileşeni vardır: sipariş başına tutar, müşterinin yılda kaç sipariş verdiği ve kaç yıl müşteriniz kaldığı. Bu üçünün çarpımı ciro bazlı CLV'yi verir. Sonucu brüt marjla çarptığınızda müşterinin size ne kadar ödediğini değil, ne kadar kazandırdığını görürsünüz.
Müşteri ömrünü doğrudan bilmiyorsanız yıllık kayıp (churn) oranından türetirsiniz: müşterilerinizin her yıl %25'i bir daha alışveriş yapmıyorsa ortalama ömür 100 ÷ 25 = 4 yıldır. Brüt marja ürün maliyetinin yanında kargo, ambalaj, ödeme komisyonu ve iade payını da katın. Reklam giderini ise marja yazmayın; o, müşteri edinme maliyetinin içindedir ve iki kez düşülürse sonuç olduğundan kötü görünür.
Örnek hesap: bir müşteri size ne bırakır?
Varsayımlar: ortalama sipariş tutarı 850 TL (KDV hariç), müşteri yılda 3 sipariş veriyor, yıllık kayıp oranı %25, brüt marj %40 ve bir müşteriyi kazanmanın maliyeti (CAC) 600 TL.
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Yıllık ciro | 850 × 3 | 2.550 TL |
| Yıllık brüt kâr | 2.550 × 0,40 | 1.020 TL |
| Müşteri ömrü | 100 ÷ 25 | 4 yıl |
| Ciro bazlı CLV | 2.550 × 4 | 10.200 TL |
| Kâr bazlı CLV | 1.020 × 4 | 4.080 TL |
| CLV / CAC | 4.080 ÷ 600 | 6,8:1 |
| CAC geri ödeme süresi | 600 ÷ (1.020 ÷ 12) | 7,06 ay |
Tutarlar varsayımdır; kendi mağazanızın verisiyle değiştirin. Geri ödeme süresi iskontosuz, basit hesaptır.
Bu müşteri size ömrü boyunca 10.200 TL öder, ama bunun 4.080 TL'si kârdır. Reklam ve kampanya kararlarında kullanılması gereken sayı ikincisidir; ciro bazlı CLV'ye bakarak edinme bütçesi belirleyen mağaza, harcayabileceği tutarı olduğundan geniş görür.
Ücretsiz araçCLV HesaplamaSipariş tutarı, sıklık, ömür ya da kayıp oranı ve marjınızı girin; kâr bazlı CLV'yi, CLV/CAC oranını ve geri ödeme süresini görün.Aracı açCLV'yi edinme maliyetiyle karşılaştırmak
CLV tek başına bir karar vermez; onu bir müşteriyi kazanmak için harcadığınız tutarla karşılaştırırsınız. CAC, bir dönemdeki reklam, kupon ve ilk sipariş indirimi gibi edinme giderlerinin o dönemde kazanılan yeni müşteri sayısına bölümüdür. Karşılaştırmada üç ölçü kullanılır:
- CLV/CAC oranı: kâr bazlı CLV ÷ CAC. 1:1'in altındaki oran, her yeni müşterinin getirdiği kârdan fazlasına mal olduğunu gösterir.
- Geri ödeme süresi: CAC ÷ aylık brüt kâr. Oran iyi görünse bile bu süre boyunca reklama giden nakit bağlı kalır; süre müşteri ömründen uzunsa müşteri, harcadığınız tutarı geri getirmeden ayrılıyor demektir.
- İzin verilen en yüksek CAC: kâr bazlı CLV ÷ hedef oran. Örnekte 3:1 hedefte 4.080 ÷ 3 = 1.360 TL, 5:1 hedefte 816 TL.
Sık anılan 3:1 eşiği, David Skok'un abonelik (SaaS) işletmeleri için yazdığı "SaaS Metrics 2.0" rehberinden yayılmıştır; orada en iyi SaaS işletmelerinde oranın 3'ün üstünde olduğu belirtilir. Bu bir kural ya da e-ticaret ortalaması değildir. Eşiği kendi marjınıza, nakit durumunuza ve büyüme hedefinize göre siz belirleyin; değişmeyen tek sınır, oranın 1:1'in altına inmemesidir.
Kayıp oranı CLV'yi nasıl değiştirir?
Aynı müşteri için (yıllık 1.020 TL brüt kâr) yalnız yıllık kayıp oranı değiştiğinde kâr bazlı CLV ve 3:1 hedefte izin verilen CAC şöyle hareket eder:
| Yıllık kayıp | Müşteri ömrü | Kâr bazlı CLV | 3:1 hedefte en yüksek CAC |
|---|---|---|---|
| %10 | 10 yıl | 10.200 TL | 3.400 TL |
| %20 | 5 yıl | 5.100 TL | 1.700 TL |
| %25 | 4 yıl | 4.080 TL | 1.360 TL |
| %50 | 2 yıl | 2.040 TL | 680 TL |
| %100 | 1 yıl | 1.020 TL | 340 TL |
Değerler formülden hesaplanmıştır, ölçülmüş oranlar değildir. Uzun ömür varsayımı CLV'yi hızla büyüttüğü için ömrü tahminle değil kendi verinizle girin.
Kaybı %25'ten %20'ye indirmek ömrü 4 yıldan 5 yıla çıkarır; başka hiçbir şey değişmese kâr bazlı CLV %25 artar. Aynı artışı ortalama sipariş tutarını 850 TL'den 1.062,50 TL'ye çıkararak da elde edebilirsiniz. Hangi kolun sizin için daha az maliyetli olduğunu kendi rakamlarınızla karşılaştırın.
Veriyi nereden alırsınız: kohort analizi
CLV'nin girdileri tek bir aylık rapordan çıkmaz; aynı dönemde kazanılan müşterileri birlikte izlemeniz gerekir. Bu gruplara kohort denir. Aşağıdaki adımlardaki sayılar örnektir:
- Aynı ay ilk siparişini veren müşterileri bir grup olarak ayırın; örneğin ocak ayında ilk kez alışveriş yapan 400 müşteri.
- 12 ay sonra bu gruptan kaçının en az bir kez daha aldığına bakın. 300'ü tekrar aldıysa elde tutma %75, yıllık kayıp %25'tir.
- Grubun 12 ayda verdiği bütün siparişleri müşteri sayısına bölün: 1.200 sipariş ÷ 400 müşteri = yılda 3 sipariş.
- Grubun KDV hariç cirosunu sipariş sayısına bölün: 1.020.000 TL ÷ 1.200 = 850 TL ortalama sipariş.
- Aynı ayın reklam ve kupon harcamasını yeni müşteri sayısına bölerek CAC'yi bulun: 240.000 TL ÷ 400 = 600 TL.
- Veriniz henüz 12 ayı doldurmadıysa tahminle başlayın ve her yeni kohortla rakamları güncelleyin.
CLV'yi büyütmenin üç kolu
- Sipariş tutarı: ürün paketi, sepete hediye ve ücretsiz kargo eşiği gibi kurgular sepeti büyütmeye yöneliktir; indirimin birim kâra etkisini önceden hesaplayın.
- Sipariş sıklığı: tekrar alım zamanı gelen müşteriye kampanya ya da kupon sunmak, ikinci siparişi öne çekmeyi hedefler.
- Müşteri ömrü: bir süredir alışveriş yapmayan müşterileri ayırıp geri çağırmak ve sepeti yarım bırakana hatırlatma göndermek kaybı azaltmayı hedefler.
esoltec'te Müşteriler › Segmentler ekranında toplam harcama, sipariş sayısı ya da son sipariş tarihi gibi kurallarla dinamik segment oluşturur, Pazarlama › Yeni Kampanya'da kampanyanın ya da kuponun hedef kitlesi olarak bu segmenti seçersiniz. Segmentlere yalnız kayıtlı ve aktif müşteriler girer; misafir olarak alışveriş yapanlar girmez. Kampanya, kupon, müşteri segmentasyonu ve sepet hatırlatma e-postası üç pakette de açıktır; puan ve sadakat programı ise yol haritasındadır.
YardımMüşteri segmenti nasıl oluşturulur ve ne işe yarar?Dinamik ve manuel segment, kullanılabilen kurallar ve segmenti kampanyada hedef kitle yapmak.Sık yapılan hatalar
- Ciro bazlı CLV ile reklam bütçesi belirlemek: 10.200 TL ciro CLV'ye bakıp 2.000 TL CAC'ye razı olan mağaza, kâr bazında yaklaşık 2:1'e düşer.
- Marjı yalnız ürün maliyetiyle hesaplamak; kargo, komisyon ve iade düşülmezse CLV şişer.
- Reklam giderini hem marja hem CAC'ye yazmak; iki kez düşülen gider oranı olduğundan kötü gösterir.
- Ölçülmemiş uzun bir müşteri ömrü varsaymak; 4 yıl yerine 10 yıl yazmak CLV'yi iki buçuk katına çıkarır.
- Bütün kanalların müşterisini tek CLV'de toplamak; pazaryerinden ve kendi sitenizden gelen müşterinin tekrar alma davranışı farklı olabilir, kohortları kanala göre ayırın.
- Gelecek yılların kârını bugünkü parayla eşit saymak; enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde iskontosuz CLV sonucu abartır. Araçta yıllık iskonto oranı girerek bunu düzeltebilirsiniz.
- clv
- müşteri yaşam boyu değeri
- cac
- müşteri kaybı
- kohort analizi
Kendi mağazanızı esoltec ile kurun.
Sektörünüze uygun şablonu seçin, ödeme ve kargo hesaplarınızı panelden bağlayın; ürün, sipariş ve blog tek yerden yönetilir. Her mağaza kendi veritabanında çalışır. 1 hafta ücretsiz deneme var, kredi kartı istenmiyor.
Esoltec'te bu konu: Pazarlama ve müşteri özellikleri. Kampanya, kupon, segment ve sepet hatırlatma e-postası.
Ücretsiz deneyin (yeni sekmede açılır)