Kâr marjı nedir, nasıl hesaplanır?

"Yüzde otuz kârla satıyorum" cümlesi iki farklı anlama gelebilir: satış fiyatının yüzde otuzu kâr olabilir ya da maliyetin üstüne yüzde otuz eklenmiş olabilir. İkisi aynı tutar değildir ve karıştırıldığında fiyat listesi olduğundan zayıf çıkar.

Bu yazıda kâr marjı ile markup arasındaki farkı, formülleri, KDV'nin hesabın neresine girdiğini ve e-ticarette marjı eriten kalemleri anlatıyoruz.

Kâr marjı nedir?

Kâr marjı, kârın satış fiyatına oranıdır. 1.000 TL'ye sattığınız, maliyeti 600 TL olan bir üründe kâr 400 TL, marj ise 400 ÷ 1.000 = %40'tır. Marj her zaman %100'ün altındadır; satış fiyatının tamamı kâr olamaz.

Markup'ta oran maliyete göre hesaplandığı için aynı kârı ifade eden iki sayı farklı görünür: %40 marj, %66,7 markup demektir. Tedarikçi konuşmalarında genellikle markup, finansal tablolarda ise marj kullanılır.

Örnek hesap: marj ile markup karşılaştırması

Maliyet	Satış fiyatı	Kâr	Marj	Markup
600 TL	800 TL	200 TL	%25	%33,3
600 TL	1.000 TL	400 TL	%40	%66,7
600 TL	1.200 TL	600 TL	%50	%100

Tutarlar KDV hariçtir. Aynı kâr iki farklı oranla ifade edilebilir; hangisini konuştuğunuzu netleştirin.

Ücretsiz araçKâr Marjı HesaplamaMaliyet ve hedef marjınızı girin, satış fiyatını ve markup karşılığını görün.Aracı aç

KDV hesabın neresine girer?

KDV geliriniz değildir; müşteriden tahsil edip beyan edersiniz. Bu yüzden marj hesabı KDV hariç tutarlarla yapılır. Vitrindeki fiyat KDV dahil olduğu için önce KDV'yi ayırmak gerekir: KDV dahil 1.200 TL'lik bir ürün %20 oranında 1.000 TL net satıştır.

Maliyet tarafında da aynı kural geçerlidir: KDV'sini indirebiliyorsanız alış maliyetini KDV hariç alırsınız. Karışıklığın önüne geçmenin en kolay yolu, tüm kalemleri tek bir KDV durumunda (hepsi hariç) toplamaktır.

Ücretsiz araçKDV HesaplamaKDV dahil ve hariç tutarları iki yönlü ayırın.Aracı aç

E-ticarette marjı eriten kalemler

Ürün maliyetiyle satış fiyatı arasındaki fark, cebinizde kalan tutar değildir. Sipariş başına tekrar eden şu kalemler düşülmeden gerçek marj görünmez:

• Ödeme komisyonu: sanal POS oranı ve işlem ücreti; taksitli satışta oran yükselir.
• Pazaryeri komisyonu: kategoriye göre değişir, satış fiyatı üzerinden kesilir.
• Kargo: desi ya da ağırlıktan büyüğü üzerinden; ücretsiz kargo veriyorsanız tamamı sizin.
• Ambalaj: koli, dolgu, bant ve etiket.
• İade: gidiş-dönüş kargo ve satılamayan ürün payı.
• Reklam: reklam harcamasının sipariş başına düşen kısmı.

Bu kalemler düşüldükten sonra kalan tutara katkı payı denir. Katkı payı, sabit giderlerinizi karşılayan ve kârınızı oluşturan kısımdır; sıfıra yaklaştığında ciro artışı zararı büyütür.

AraçÜrün maliyeti hesaplamaDoğrudan ve dönemlik giderlerden birim maliyeti ve hedef marjla satış fiyatını çıkarın. Ücretsiz araçBaşabaş Noktası HesaplamaKatkı payınızdan başabaş adedini ve kâra geçtiğiniz noktayı hesaplayın.Aracı aç

Hedef marj belirlerken

1. 1Ürün maliyetini eksiksiz çıkarın: alış fiyatı, nakliye, gümrük ve varsa işçilik.
2. 2Sipariş başına değişken kalemleri ekleyin: komisyon, kargo, ambalaj, iade payı.
3. 3Hedef katkı payınızı belirleyin; sabit giderleriniz bunun üstünden karşılanır.
4. 4Satış fiyatını marj formülüyle hesaplayın, sonra piyasadaki fiyatlarla karşılaştırın.
5. 5Fiyat piyasanın çok üstünde kalıyorsa maliyet tarafına dönün; indirimle kapatmayın.

Sık yapılan hatalar

• Markup'ı marj sanmak: %50 markup, %33 marj demektir.
• KDV dahil fiyatla KDV hariç maliyeti karşılaştırmak.
• Kargo ve komisyonu "küçük kalem" diye hesaba katmamak; düşük fiyatlı üründe marjın çoğunu bunlar alır.
• İndirim kampanyasını marj üzerinden değil, satış fiyatı üzerinden kurgulamak.
• Tek ürünün marjına bakıp kanal farkını atlamak: aynı ürün pazaryerinde ve kendi sitenizde farklı kâr bırakır.

RehberE-ticaret maliyetleri ve kâr hesabıKurulum, sabit ve sipariş başına giderlerin tamamı örnek birim hesapla.