Stok Devir Hızı ve Yeniden Sipariş Noktası Hesaplama
Yeniden sipariş noktası nasıl hesaplanır? Yeniden sipariş noktası, yeni siparişi verdiğiniz andan mal elinize geçene kadar satacağınız miktar ile emniyet stoğunun toplamıdır: günlük ortalama satış × ortalama tedarik süresi + emniyet stoğu. Emniyet stoğu, en yüksek günlük satış × en uzun tedarik süresinden bu normal talep çıkarılarak bulunur. Stok bu sayıya indiğinde sipariş verirsiniz; sipariş yoldayken ürün bitmez. Esoltec'in yeniden sipariş noktası aracı stok devir hızını da ölçer.
Yeniden sipariş noktası nasıl hesaplanır?
Yeniden sipariş noktası, yeni siparişi verdiğiniz andan mal elinize geçene kadar satacağınız miktar ile beklenmedik durumlar için tuttuğunuz emniyet stoğunun toplamıdır. Stok bu sayıya indiğinde sipariş verirsiniz; böylece sipariş yoldayken ürün bitmez.
tedarik süresi talebi = günlük ortalama satış × ortalama tedarik süresi
emniyet stoğu = (en yüksek günlük satış × en uzun tedarik süresi) − tedarik süresi talebi
yeniden sipariş noktası = tedarik süresi talebi + emniyet stoğu
Stoğun kaç gün yeteceği, mevcut stoğun günlük ortalama satışa bölümüdür. Önerilen sipariş miktarı ise sipariş geldiğinde elinizde seçtiğiniz gün kadar satış ve emniyet stoğu kalacak şekilde tamamlar:
önerilen sipariş = (günlük satış × kapsama günü) + sipariş noktası − mevcut stok
Bu miktar yalnız stok sipariş noktasına indiğinde ya da altına düştüğünde verilir. Stok hâlâ sipariş noktasının üstündeyse şimdi sipariş gerekmez; araç, stok o noktaya indiği gün vermeniz gereken miktarı gösterir (formülde mevcut stok = sipariş noktası olduğu için günlük satış × kapsama günü).
Araç adetleri yukarı yuvarlar: 7,5 adet sipariş edilemez, 8 edilir. Sipariş noktası, ekranda gördüğünüz iki bileşenin (tedarik süresi talebi + emniyet stoğu) toplamıdır; elle doğrulayabilirsiniz.
Stok devir hızı nasıl hesaplanır?
Devir hızı, stoğunuzun bir dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir. Pay satılan malın maliyetidir(satış cirosu değil); payda ortalama stoktur ve ikisi aynı birimde olmalıdır: ikisi de maliyet değeriyle TL ya da ikisi de adet.
devir hızı = dönemde satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok
devir günü = dönem günü ÷ devir hızı
ortalama stok = (dönem başı stok + dönem sonu stok) ÷ 2
3 aylık ya da aylık veriyle çalışıyorsanız araç hızı 365 güne ölçekler (hız × 365 ÷ dönem günü) ve yorumu bu yıllık değere göre yapar.
Örnek hesaplama
- Ürün günde ortalama 12 adet satıyor; kampanya günlerinde 20 adede çıkıyor. Tedarikçi ortalama 7 günde, en geç 12 günde teslim ediyor. Depoda 150 adet var, birim maliyet 85 TL. Sipariş geldiğinde 30 günlük stok kalsın istiyorsunuz.
- Tedarik süresi talebi: 12 × 7 = 84 adet. Bu kadar ürün sipariş yoldayken satılır.
- Emniyet stoğu: 20 × 12 − 84 = 240 − 84 = 156 adet. Bağlı sermaye 156 × 85 = 13.260 TL.
- Yeniden sipariş noktası: 84 + 156 = 240 adet. Mevcut stok 150 adet bu sayının altında; bugün sipariş verilmeli. Stok 150 ÷ 12 = 12,5 gün yeter; 84 adetlik tedarik süresi talebinin üstünde olduğu için acil değil, ama gecikmeye pay yok.
- Önerilen sipariş: (12 × 30) + 240 − 150 = 360 + 240 − 150 = 450 adet; tutarı 450 × 85 = 38.250 TL. Depoda 150 değil 300 adet olsaydı stok sipariş noktasının üstünde kalırdı: (300 − 240) ÷ 12 = 5 gün sonra 12 × 30 = 360 adet sipariş verilirdi.
- Devir hızı sekmesi: yılda 1.200.000 TL maliyetli ürün satılmış, ortalama stok 300.000 TL. Devir hızı 1.200.000 ÷ 300.000 = 4; devir günü 365 ÷ 4 = 91,25 gün. Araç bunu "iyi" olarak yorumlar.
Emniyet stoğu neden gerekli?
Ortalama, bazı günlerin ortalamanın üstünde olduğunu gizler. Günde 12 satan ürün bir influencer paylaşımıyla 20'ye çıkar; tedarikçi bayram öncesi 7 yerine 12 günde teslim eder. İki sapma üst üste gelirse yalnız tedarik süresi talebiyle (84 adet) çalışan mağaza yaklaşık bir hafta stoksuz kalır. Emniyet stoğu bu "en kötü gün × en uzun bekleme" senaryosunu karşılar.
- En yüksek satışı gerçek veriden alın. Son 90 günün en yüksek günü, geçen sezonun zirvesi ya da son kampanyanın ilk günü; tahmin değil.
- En uzun tedarik süresine gümrük ve bayramı katın. İthal üründe gümrükteki bekleme, yerli üründe bayram tatili tedarik süresini ikiye katlayabilir.
- Emniyet stoğunun bedeli var. Örnekte 13.260 TL rafta bekler. Yavaş dönen, ucuz ikamesi olan ürünlerde emniyet stoğunu küçük tutup stoksuz kalmayı göze almak daha kârlı olabilir.
Sezon etkisi ve sık yapılan hatalar
- Yıllık ortalamayla sezon öncesi sipariş.Kasım'da günde 40 satan ürünün yıllık ortalaması 12 olabilir; sipariş noktasını 12 ile hesaplarsanız 11.11'de stoksuz kalırsınız. Ortalama satışı, önümüzdeki tedarik süresine denk gelen dönemin verisiyle girin.
- Satış cirosunu maliyet yerine koymak. Devir hızını KDV dahil ciro ÷ maliyetli stok şeklinde hesaplarsanız hız olduğundan yüksek çıkar. Pay ve payda aynı değerleme ile olmalı.
- Tek kanal stoğuyla hesaplamak. Pazaryeri ve kendi sitenizde aynı stoktan satıyorsanız günlük satışı kanalların toplamıyla, mevcut stoğu depoların toplamıyla girin.
- Sipariş noktasını bir kez hesaplayıp unutmak. Satış hızı ve tedarik süresi değiştikçe sipariş noktası da değişir; en az sezon başlarında ve tedarikçi değişiminde yenileyin.
Devir hızı nasıl yorumlanır?
Aşağıdaki eşikler sektörden bağımsız genel kuraldır; en sağlıklı kıyas kendi kategorinizin geçmiş dönemidir. Yön vermesi için: CSIMarket'in ABD'deki halka açık şirket verisine göre satılan mal maliyeti bazında uzun dönem ortalama, market zincirlerinde yılda yaklaşık 14, giyim perakendesinde yaklaşık 4,7 devirdir. Yüksek hız her zaman iyi değildir: çok sık stoksuz kalıyorsanız satış kaçırıyorsunuz demektir.
| Yıllık devir hızı | Devir günü | Yorum |
|---|---|---|
| 2'nin altı | 183 günden uzun | Yavaş: sermaye rafta bekliyor; kampanya, paket ürün ya da daha küçük sipariş partisi |
| 2 – 4 | 91 – 183 gün | Orta: mobilya gibi pahalı ve seyrek alınan ürünlerde olağan olabilir |
| 4 – 8 | 46 – 91 gün | İyi: giyim dahil birçok perakende kategorisi için dengeli aralık |
| 8 ve üstü | 46 günden kısa | Çok hızlı: gıda gibi çabuk tükenen ürünlerde olağan; diğerlerinde stoksuz kalma riskini kontrol edin |
Sipariş noktasını mağazanıza taşıyın
Hesapladığınız yeniden sipariş noktasını e-ticaret panelinizde ürün ya da varyantın kritik stok alanına yazın. ESOLTEC'te stok bu değere indiğinde mağaza e-posta adresinize düşük stok uyarısı gider. Böylece sipariş kararı için stok listesini elle taramanız gerekmez.
Sık sorulan sorular
Günde 12 adet satıp 7 günde mal alan mağaza ne zaman sipariş vermeli?
Yeniden sipariş noktası, tedarik süresi boyunca satacağınız miktar ile emniyet stoğunun toplamıdır: (günlük ortalama satış × ortalama tedarik süresi) + emniyet stoğu. Günde 12 adet satıp 7 günde mal alan bir mağazada tedarik süresi talebi 84 adettir; 156 adet emniyet stoğu eklenince sipariş noktası 240 adet olur. Stok bu sayıya indiğinde sipariş verirsiniz.
Emniyet stoğu neden gerekli ve nasıl hesaplanır?
Satış bazı günler ortalamanın üstüne çıkar, tedarikçi bazen geç teslim eder; emniyet stoğu bu iki sapmayı birlikte karşılar. Formül: (en yüksek günlük satış × en uzun tedarik süresi) − (ortalama günlük satış × ortalama tedarik süresi). Örnekte 20 × 12 − 12 × 7 = 240 − 84 = 156 adet. En yüksek değerleri boş bırakırsanız araç ortalamayı kullanır ve emniyet stoğu 0 çıkar; bu, her gecikmede stoksuz kalmayı göze almak demektir.
Bugün sipariş vermeli miyim?
Mevcut stoğunuz yeniden sipariş noktasına eşit ya da altındaysa evet. Örnekte sipariş noktası 240 adet, mevcut stok 150 adet olduğu için bugün sipariş verilmelidir. Stok, tedarik süresi talebinin (84 adet) de altına inmişse yeni sipariş gelmeden ürün biter; araç bu durumu acil olarak işaretler.
Önerilen sipariş miktarı nasıl bulunur?
Araç, sipariş geldiğinde elinizde seçtiğiniz gün kadar satış ve emniyet stoğu kalacak şekilde tamamlar: (günlük satış × kapsama günü) + sipariş noktası − mevcut stok. 30 günlük kapsama için 12 × 30 = 360 adet; 360 + 240 − 150 = 450 adet sipariş edilir. Birim maliyet 85 TL ise sipariş tutarı 38.250 TL'dir. Stok sipariş noktasının üstündeyse şu an sipariş gerekmez; araç, stok o noktaya indiği gün vermeniz gereken miktarı gösterir: günlük satış × kapsama günü, örnekte 360 adet.
Stok devir hızı nasıl hesaplanır?
Devir hızı = dönemde satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok. Yılda 1.200.000 TL maliyetli ürün satıp ortalama 300.000 TL stok tutuyorsanız devir hızı 4'tür: stoğunuz yılda 4 kez yenilenir. Ortalama stok için dönem başı ve dönem sonu stoğun ortalamasını alın; iki tutar da aynı birimde (TL ya da adet) olmalıdır.
Stok devir günü ne anlama gelir?
Bir ürünün rafta ortalama kaç gün beklediğini gösterir: dönem günü ÷ devir hızı. Devir hızı 4 olan yıllık hesapta 365 ÷ 4 = 91,25 gün çıkar; paranız ortalama üç ay stokta bağlı kalır. Devir günü kısaldıkça aynı ciro daha az sermayeyle döner.
İyi bir stok devir hızı kaçtır?
Sektöre göre değişir, bu yüzden araç genel bir kural uygular: yıllık 2'nin altı yavaş, 2–4 orta, 4–8 iyi, 8 ve üstü çok hızlıdır. ABD'deki halka açık şirketlerin verisini derleyen CSIMarket'e göre satılan mal maliyeti bazında uzun dönem ortalama, market zincirlerinde yılda yaklaşık 14, giyim perakendesinde yaklaşık 4,7 devirdir; mobilya gibi pahalı ve seyrek alınan ürünlerde hız genellikle daha düşüktür. Çok yüksek hız da her zaman iyi değildir: stoksuz kalıp satış kaçırıyor olabilirsiniz.
Sezonluk ürünlerde bu hesap nasıl kullanılır?
Yıllık ortalama, sezon öncesinde sizi yanıltır: Kasım'da günde 40 adet satan bir ürünün yıllık ortalaması 12 olabilir. Ortalama satışı önümüzdeki tedarik süresine denk gelen dönemin verisiyle girin, en yüksek günlük satışa geçen sezonun zirve gününü yazın. Kampanya günlerinde (11.11, Black Friday) tedarik süresi de uzar; en uzun tedarik süresini o dönemin gerçek değeriyle güncelleyin.
Birden fazla depom ya da pazaryeri kanalım varsa ne yapmalıyım?
Günlük satışı tüm kanalların toplamıyla, mevcut stoğu tüm depoların toplamıyla girin; sipariş noktası ürün bazında tek bir sayıdır. Depolar arasında tedarik süresi farklıysa en uzun süreyi en uzun tedarik süresi alanına yazın. Kanal bazında ayrı sipariş noktası isterseniz aracı her kanal için ayrı çalıştırın.
Kaynaklar ve yöntem
Hesaplama yöntemi: Yeniden sipariş noktası = günlük ortalama satış × ortalama tedarik süresi + emniyet stoğu; emniyet stoğu = en yüksek günlük satış × en uzun tedarik süresi − günlük ortalama satış × ortalama tedarik süresi. Formüller girdiğiniz verilerle çalışır; dış veri kullanmaz.
- CSIMarket — Grocery Stores sektörü stok devir oranları (ABD, SMM bazlı) ( tarihinde kontrol edildi)
- CSIMarket — Retail Apparel sektörü stok devir oranları (ABD, SMM bazlı) ( tarihinde kontrol edildi)